|
قلعه لمبسر
در غرب الموت، در بخش رودبار شهرستان، در کناره شمالی رودخانه شاهرود و
سه کيلومتری شمال شرقی روستای رازميان قلعه لمبسر بر فراز کوهی شيبدار
با ديواره های بلند ساخته شده که شگفت انگيزترين و بزرگترين و
استوارترين دژ اسماعيليان در ايران بوده است. می گويند که پايه ساختمان
آن، از روزهای پيش از اسلام گذاشته شده است. دو رودخانه لمه در و نينه
رود مانند نگينی، کوهی را که دژ بر فراز آن ساخته شده است را در ميان
گرفته و با دره های ژرف، آن را از خاور و باختر و جنوب، از ديگر رشته
کوهها جدا می سازند. اين دو رودخانه در دامنه قلعه با هم يکی شده و به
نام هيررود در رودخانه شاهرود می ريزند.
پرتگاه های ترسناک در خاور و باختر و تا اندازه ای جنوب، رسيدن به آن
را ناشدنی و راه ورودی، تنها از بخش شمالی و جنوبی بوده که با برج و
بارو از آن پاسداری و با دروازه آنرا می بسته اند. زمين قلعه شيبی تند،
از شمال به جنوب دارد (از بلندترين تا پايينترين جای قلعه 150 متر)
است. بزرگی (480 متر از شمال به جنوب و 190 متر از شرق به غرب) و زمين
خاکی آن، اجازه کشت می داده و آب روزانه، از راه آبروهايی که در سنگ
کنده شده اند، که هنوز هم پيداست، از شمال، از نينه رود به قلعه می
آمده و در چندين آب انبار بزرگ که در دل سنگ کنده شده، نگهداری می شده
است. انبارهای بزرگ آب و آذوقه در دل سنگ کنده شده، و با اين که شن و
خاک در آنها ريخته شده ولی هنوز هم نمايان هستند. در بخش سنگی و شيبدار
کوه چندين آب انبار در کنار در سنگ کنده شده، که آب برف و باران
سراشيبی از راه جوی های باريک که بر سنگ کنده شده و هنوز نمايان است،
در اين انبارها می ريخته است. در بخشی از ديواره خاوری قلعه که شيب
کمتری به نينه رود داشته، ديوار بلند و درازی از سنگ و ساروج ساخته اند
که با گذشت سالها و فرسايش، هنوز ده يازده متری از بلندی آن بر جاست.
(عکس شماره 16)
باروها در بخش جنوبی که کوه، بلندی کمتری دارد، بلندتر از بخش شمالی
قلعه هستند.
در ساختمان ها آجر و گچ و ساروج و سنگ و خشت خام بکار رفته که هنوز
ديوار و تاقی خشتی که روزی اتاقی بوده است، و اتاقی ديگری که از سنگ و
آهگ ساخته شده و تا اندازه ای سرپوشيده مانده و بخشی از آن زير کوهی از
سنگ و خاک پنهان شده است.
اگر زمين خاکی قلعه را خوب چشم بيندازی و بخت با تو ياری کند، تکه سفال
هايی نازک با نقش و نگارهای رنگی و لعابی ساده و زيبا خواهی يافت که
روزگاری به کار مردم آن می رفته است، که اگر به زبان آيند سرگذشتی به
درازای هزاران ورق خواهند گفت. رشته های نازک مو به کار برده شده در گل
(برای سخت تر کردن آن) اين سفالها بخوبی نمايان است.
پس از اين که قلعه های اسماعيلی به چنگ دشمنانشان افتاد برای غير
مسکونی کردن آنها، پس از آتش زدن، تا جايی که می شد آنها را با خاک
يکسان کردند. و قلعه لمبسر از اين کينه بدور نماند.
برای آشنايی بايد بگويم که اسماعيليان در سراسر ايران دژهايی داشته
اند، که قلعه طبس در خراسان، يکی از زيستگاه ها و دژهای اصلی آموزش
نظامی فدائيان اسماعيلی بوده است، که فرمانده دژ پس از گرفتن دستور از
الموت يک و يا چند تن از فدائيان را در برای انجام فرمان، راهی می کرده
است.
|